Inspecteurspecialist en promovendus, Arbeidsinspectie, 28-06-2010
Veiligheid op uw werkvloer begint met veiligheidsinstructies - in meerdere talen, als het moet. Maar daarmee bent u er nog niet; Paul Lindhout ontdekte tijdens zijn promotieonderzoek dat er vaak een diepe kloof bestaat tussen het taalniveau van de veiligheidsinformatie en het leesniveau van de medewerkers. ‘En daar zijn vaak laagopgeleiden het slachtoffer van. Die ongelijkheid, daar word ik ongemakkelijk van.’
Een fulltime baan als inspecteur bij de Arbeidsinspectie én promotieonderzoek doen; een pittige combinatie!
‘Tja, mijn afstudeerscriptie van de masteropleiding Management of Safety, Health & Environment ging over taal en veiligheid op de werkvloer. Dit promotieonderzoek vloeit daar eigenlijk uit voort. Mijn werkgever was zo vriendelijk mij vrij te stellen van ongevalonderzoeken. Dat scheelde wat extra uren die ik aan mijn onderzoek kon besteden.’
Vanwaar die interesse in taal?
‘Taalproblemen en veiligheid is een onderwerp dat me al langere tijd fascineert. In mijn werk bij de Arbeidsinspectie vielen mij onverklaarbare zaken op. Bijvoorbeeld een situatie met opslag van chemische stoffen. In alle documenten in een magazijn stond duidelijk dat de stofcategorieën basen en zuren gescheiden moeten worden opgeslagen. Toch kwam ik regelmatig tegen dat deze stoffen naast elkaar stonden. We hebben de informatiebladen doorgenomen, maar een halfjaar later stonden de stoffen weer naast elkaar. Het bleek dat de informatiebladen wel aanwezig waren, maar dat die gewoon niet begrepen werden. De gemiddelde magazijnmedewerker is gewoon geen lezer.’
En dat probleem wordt nog nijpender als het werknemers betreft met een andere moedertaal?
‘Zeker weten. Daarbij speelt ook nog het probleem dat anderstaligen ook in hun eigen taal laaggeletterd kunnen zijn. Je kunt teksten wel vertalen, maar de kans is groot dat ook de informatie in de eigen taal niet goed wordt begrepen. Bovendien kunnen leidinggevenden de informatie in de vreemde taal niet of niet goed beoordelen.’
Met alle gevolgen van dien voor de veiligheid op de werkvloer…
‘Precies. En als de veiligheid in gevaar is, zijn het vaak de lageropgeleiden op de werkvloer die het risico van blootstelling aan gevaar lopen. Die ongelijkheid vind ik ongemakkelijk. Ook deze sociale factor stimuleert mij me in te zetten voor een zo veilig mogelijke werkvloer. Er hoort voor iedereen een gezonde en veilige werkplek te zijn.’
Wat raadt u bedrijven aan, op basis van uw onderzoek?
‘Mijn onderzoek laat onomstotelijk zien dat taal een risico is. Een van mijn voornaamste aanbevelingen luidt dan ook dat taal dringend in de RI&E’s moet worden opgenomen – dat gebeurt nu nog veel te weinig. Ook raad ik bedrijven aan steeds te controleren of veiligheidsinformatie begrepen is. Nu laten bedrijven vaak keurig een handtekening zetten dat de informatie gegeven is. Maar of het nu mondelinge informatie of gelezen informatie betreft: controleer als verantwoordelijke leidinggevende of de informatie is begrepen. In het genoemde geval van de verkeerd opgeslagen stoffen had dat een gevaarlijke situatie voorkomen.’
Lees het volledige interview met Paul Lindhout in Safety! nr. 5 – 2010
