Interview met Geoffrey Schouten

In uw functie als consultant bij Royal Haskoning heeft u veel opdrachtgevers die te maken krijgen met REACH. Wat staat er deze maand op uw agenda?
“Ik ben deze maand bij een aantal REACH-projecten betrokken. Voor een grote importeur/distributeur van chemicaliën ben ik als REACH implementatie manager ingehuurd. Op dit moment maken we een scan van de huidige situatie. De uitkomsten daarvan moeten uiteindelijk gaan leiden tot een REACH implementatieplan dat in de eerste helft van 2008 zal worden uitgevoerd. Daarnaast treed ik als ‘REACH expert’ op in een aantal projecten en zo draag ik mijn steentje bij aan het te woord staan van iedereen die ons benadert voor onze REACH adviesdiensten. Leuk om te vertellen vind ik dat we deze maand met een aantal bedrijven ons nieuwe service concept rondom de zgn. ‘third party & only representative’ gaan bespreken. Wij toetsen op die manier of onze service aansluit bij de behoefte in de markt. De betreffende bedrijven zijn hier natuurlijk ook mee geholpen, getuige de enthousiaste uitnodiging om eens te komen praten. Tenslotte bereid ik samen met een collega, een REACH workshop & IUCLID 5 training voor die we in januari 2008 verzorgen. Wat ik persoonlijk erg leuk vind is dat we opdrachten uitvoeren voor zowel de grote chemische producenten, maar ook voor (kleinere) importeurs/downstream users/distributeurs. Ook overheden en het bevoegd gezag mogen wij tot onze klanten rekenen. Onze klantenkring beperkt zich niet alleen tot Nederland, maar strekt zich uit tot in Europa en uiteraard ook tot in Azië & Amerika. Naast afwisseling zorgt het er ook voor dat we REACH in al zijn aspecten leren kennen.” 

Op 1 juni jl. is REACH in werking getreden, is dat al goed te merken in de markt?
“Inmiddels wel, maar wat ons erg heeft verbaasd is dat de meeste bedrijven nu pas echt actief worden. In het eerste jaar van REACH is eigenlijk ook alleen pas ‘Titel IV – Informatie in de supply chain’ van kracht en dat is relatief weinig nieuws onder de zon. Echter vanaf 1 juni 2008 begint het echte werk van (pre)registratie & het communiceren van gevaar- en gebruiksinformatie van chemische stoffen. Naar onze mening worden de hoeveelheid werk en de eventuele consequenties nog steeds erg onderschat en zullen veel bedrijven daar (te) laat achter komen. Momenteel worden er ook veel samenwerkingsverbanden aangegaan. Ook wij als Royal Haskoning werken strategisch samen met IT-partijen, een grote accountant en natuurlijk ook met Sdu Uitgevers, door middel van onder andere de REACH Stoffenchecker.” 

Is er verschil te merken in de wijze waarop grote organisaties omgaan met REACH ten opzichte van het MKB? 
“Grote bedrijven zijn over het algemeen al veel eerder met de voorbereidingen begonnen, omdat zij daar de kennis en middelen toe hebben. Daarnaast hebben zij vaak zelf al REACH-teams opgericht, waarin verschillende disciplines zijn samengebracht. Hierbij moet je denken aan experts van de EHS (Environment, Health and Safety)-afdelingen, maar ook juristen, ICT-ers, inkopers, marketing & sales, strategische business managers, etc.” 

Wat voor advies heeft Royal Haskoning voor bedrijven die nog niet weten wat ze precies met REACH aanmoeten?
“Zorg dat je zo snel mogelijk op de hoogte raakt van wat REACH allemaal kan betekenen voor je bedrijf. Er zijn talloze websites, conferenties, branchebijeenkomsten, trainingen, etc. waar je kennis kunt halen. Kijk bijvoorbeeld eens op de REACH startpagina (www.reach.startpagina.nl/). 
REACH is veel meer dan alleen wetgeving, het is vooral een ‘business issue’. Dit wordt het krachtigst verwoordt in art. 5 – No data, no market. Als je je zaakjes niet op orde hebt, loop je een serieus risico je markt kwijt te raken!” 

Waarom is het van belang dat bedrijven zich voorbereiden op REACH? 
“Zoals ik bij de vorige vraag al aangaf, gaat REACH de business raken als bedrijven zich niet goed voorbereiden. Daarnaast is een van de uitgangspunten van REACH dat de informatie voorziening in de keten (zowel omhoog als omlaag) moet verbeteren. Dit vereist goede communicatie en onze ervaring leert dat hier veel tijd voor nodig is. Met andere woorden: ‘hoe vroeger je begint des te beter het is’.” 

Wat zijn consequenties voor bedrijven als zij zich niet op tijd voorbereiden op REACH? 
“De ultieme consequentie is dat een aantal bedrijven kopje onder gaan. Ofwel omdat de kosten (door bijvoorbeeld slechte voorbereiding) te hoog worden om in de markt te blijven, ofwel omdat ze niet langer tot de markt worden toegelaten, omdat ze niet voldoen aan de verplichtingen onder REACH. Dit is een zeer reëel gevaar en uit verschillende onderzoeken blijkt dat 5-10% van de bedrijven zal verdwijnen als direct gevolg van REACH. Ik wil bedrijven echter geen schrik aanjagen en ook duidelijk stellen dat met een goede voorbereiding dit soort scenario’s kunnen worden voorkomen. Sterker nog, REACH biedt kansen als je het slim aanpakt! Het biedt bijvoorbeeld een kans om je positief te onderscheiden ten opzichte van je concurrenten en zo marktaandeel te winnen” 

Wat zijn de grootste valkuilen in deze fase van REACH? 
“Wij zien eigenlijk 3 dingen gebeuren. 
1. Er zijn nog steeds bedrijven die denken dat het wel meevalt of dat ze nog tijd genoeg hebben en om die reden alles maar voor zich uit blijven schuiven;
2. De REACH-verordening is niet altijd even duidelijk en nog niet alle technische begeleidingsdocumenten zijn beschikbaar vanuit het ECHA (Europees Agentschap voor chemische stoffen). Sommige bedrijven gedragen zich om deze reden erg apathisch en blijven maar afwachten, in plaats van al met de voorbereiding te beginnen;
3. Gek genoeg kun je ook teveel doen of de verkeerde dingen. Sommige bedrijven weten niet wat ze eerst moeten doen en beginnen al met leveranciers te communiceren over specifiek gebruik & blootstelling voordat ze hun interne inventarisaties hebben uitgevoerd.” 

Hebt u het idee dat alle bedrijven weten welke rol zij hebben in de zin van de REACH wetgeving? 
“Nog lang niet allemaal. Vaak hebben bedrijven ook meer dan één rol onder REACH. Maar misschien nog wel belangrijker, ook al kennen ze hun rol(len), vaak zijn ze dan onvoldoende op de hoogte van de consequenties. Zo heerst er een misverstand onder sommige bedrijven die onder REACH als downstream gebruiker worden aangemerkt, dat zij voor de zekerheid beter al hun stoffen kunnen preregistreren.” 

Loopt Nederland ten opzichte van de omringende landen voor of achter bij de REACH implementatie?
“In het algemeen denk ik dat de landen uit noordwest Europa, waar veel chemische industrie gevestigd is, voorlopen op de rest van Europa. Echter, REACH is toch vooral de verantwoordelijkheid van de chemische industrie (een kenmerk van REACH is de verschuiving van verantwoordelijkheid van de overheid naar de industrie) en die opereert meer en meer internationaal. Daarnaast heeft ook Nederland, net als zijn omringende landen bijvoorbeeld een REACH helpdesk (www.senternovem.nl/reach/) geopend.” 

Wat vindt u van de rol van de overheid bij het REACH vraagstuk? 
“Die vind ik goed. Zoals al aangegeven is de verantwoordelijkheid voor het veilige gebruik van chemische stoffen formeel verschoven van de overheid naar de chemische industrie. De chemische industrie kan nu laten zien dat zij haar verantwoordelijkheid wil nemen. Verder ben ik wel benieuwd hoe de Nederlandse overheid exact invulling zal gaan geven aan de handhaving van REACH – dit is uiteraard een kritisch onderdeel van haar rol in het geheel.” 

In samenwerking met Chemiezone hebben jullie de REACH Stoffenchecker ontwikkeld. Welke toegevoegde waarde heeft deze online tool? 
“REACH draait om de verantwoordelijkheid van bedrijven tot het communiceren van gevaar- en gebruiksinformatie van chemische stoffen. Mede om deze reden herkennen wij een sterk groeiende behoefte naar betrouwbare, gevalideerde informatie over chemische stoffen. Met de REACH Stoffenchecker proberen wij invulling te geven aan die behoefte in de markt. 
De REACH Stoffenchecker is een online tool, waarin informatie van meer dan 100 wettelijke, onderling geprioriteerde bronnen wordt samengebracht en getoond in begrijpelijke taal. En dit voor meer dan 100.000 stoffen! Dit spaart voor de gebruiker zeer veel tijd, zeker omdat de REACH Stoffenchecker regelmatig wordt geactualiseerd en dat de gebruiker op gewijzigde informatie wordt gewezen (alert functionaliteit). De beschikbare helpdesk zorgt ervoor dat de gebruiker altijd zijn vragen kan stellen. Tenslotte wil ik nog wijzen op de geïntegreerde communicatie functionaliteit, waarbij informatie over de stof naar de leverancier/afnemer kan worden gezonden via het systeem.”